Creative Commons

 

 

«Αυτός που λαμβάνει μια ιδέα από εμένα,

εμπνέεται χωρίς εγώ να χάνω την ιδέα.

Αυτός που ανάβει το κερί του από το δικό μου,

φωτίζεται χωρίς να με συσκοτίζει.»

THOMAS JEFFERSON, 1813

 

Με αυτόν τον τρόπο προσέγγισε ο Thomas Jefferson, τρίτος πρόεδρος των ΗΠΑ σε επιστολή του προς τον Isaac McPherson το θέμα της πνευματικής ιδιοκτησίας και αυτά τα λόγια αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης των ιδρυτών των Creative Commons .  

Ο οργανισμός Creative Commons ιδρύθηκε το 2001 ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός με βασικό στόχο την προώθηση ψηφιακών έργων σε ένα πιο ανοικτό και ευέλικτο πλαίσιο από αυτό που ορίζεται με τους κλασσικούς μηχανισμούς του Copyright. Η γιγάντωση του Διαδικτύου και η ανάγκη για αναγνώριση σε συνδυασμό με το δικαίωμα του δημιουργού για κατοχύρωση των πνευματικών του δικαιωμάτων, οδήγησε στη δημιουργία των αδειών Creative Commons που χρησιμεύουν ως επιπρόσθετο «νομικό» μέσο προστασίας του δημιουργού, παραχωρώντας ωστόσο περισσότερα δικαιώματα στον τελικό χρήστη από αυτά που ορίσουν οι κλασσικοί κανονισμοί του Copyright.

Οι άδειες

Οι άδειες Creative Commons αφορούν και μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε είδους δημοσίευση ψηφιακών αρχείων. Στην απόφαση για την επιλογή της κατάλληλης άδειας χρήσης λαμβάνονται υπόψη τρία βασικά ερωτήματα:

  1. Απαιτείται η αναφορά του δημιουργού;
  2. Επιτρέπεται η εμπορική χρήση;
  3. Επιτρέπεται η τροποποίηση του έργου; Εάν ναι, ο χρήστης θα πρέπει να χρησιμοποιήσει την ίδια άδεια χρήσης ή μπορεί να επιλέξει άλλη;

Τα ερωτήματα αυτά αντιστοιχούν στην υιοθέτηση ή όχι, τεσσάρων βασικών όρων στην επιλεγμένη άδεια:

 

Εικονίδιο

Συντόμευση

Όρος (αγγλικά)

Όρος (ελληνικά)

Ορισμός

Image

by

Attribution

Αναφορά

Απαιτείται αναφορά του δημιουργού ή του χορηγού της άδειας.

Image

nc

Noncommercial

Μη Εμπορική Χρήση

Δε μπορεί να χρησιμοποιηθεί το έργο για εμπορικούς σκοπούς.

Image

nd

No Derivative Works

Όχι Παράγωγα Έργα

Δεν επιτρέπεται για το έργο να αλλοιωθεί, να τροποποιηθεί ή να δημιουργηθεί κάτι νέο βασισμένο στο έργο.

Image

sa

Share Alike

Παρόμοια διανομή

Εάν το έργο αλλοιωθεί, τροποποιηθεί ή δημιουργηθεί κάτι νέο βασισμένο στο έργο, το έργο που θα προκύψει θα μπορεί να διανεμηθεί μόνο με την ίδια ή παρόμοια άδεια.

 

Η μίξη αυτών των όρων βοηθά στο να δημιουργηθούν οι έξι τακτικά χρησιμοποιούμενες άδειες:

Εικονίδια

Συντόμευση

Έννοια

Image

by

Αναφορά

Image Image

by-sa

Αναφορά - Παρόμοια διανομή

Image Image

by-nd

Αναφορά - Όχι Παράγωγα Έργα

Image Image

by-nc

Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση

Image Image Image

by-nc-sa

Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια διανομή

Image Image Image

by-nc-nd

Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα

 

Όταν επιλέξετε την άδεια που σας ταιριάζει κι εφόσον σκοπεύετε να την εφαρμόσετε σε online έργο, πρέπει να συμπεριλάβετε τον αντίστοιχο κώδικα html στη δουλειά σας ο οποίος θα εμφανιστεί ανάλογα με την επιλογή σας. Ο κώδικας αυτός θα δημιουργήσει αυτομάτως είτε το κουμπί «SOME RIGHTS RESERVED» και μια δήλωση με την οποία θα δηλώνετε ότι το έργο σας ακολουθείται από μία άδεια Creative Commons είτε το κουμπί «NO RIGHTS RESERVED» εάν κι εφόσον επιλέξετε να παραχωρήσετε το έργο σας ελεύθερο στο κοινό, χωρίς δηλαδή κανέναν περιορισμό. Το κουμπί είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί ως προειδοποίηση προς όσους έρθουν σε επαφή με το έργο σας, ότι το έργο σας είναι υπό την κατά περίπτωση εφαρμοζόμενη άδεια Creative Commons. Ο κώδικας html θα συμπεριλαμβάνει τα απαραίτητα μετα-δεδομένα (metadata), προκειμένου ο εκάστοτε χρήστης να μπορεί να το εντοπίσει μέσω των αντίστοιχων διαδικτυακών εφαρμογών που εντοπίζουν έργα υπό άδειες Creative Commons.  

Στο http://creativecommons.org/choose/ μπορείτε με πολύ απλά βήματα να δείτε ποια άδεια ταιριάζει περισσότερο στο έργο σας και να αντιγράψετε τον κώδικα που θα χρησιμοποιήσετε για να το χαρακτηρίσετε.